Bieganie może być śmiertelne?

  • 11 Jan 2017
  • Dodane przez Marzena Michalec
  • Zdrowie

Do naszych płuc dostaje się co dzień ok. 20 tysięcy litrów powietrza. Każdy wdech to ok. pół litra powietrza, a oddychamy średnio 12-16 razy na minutę. Kiedy biegamy do naszych płuc dociera 6 razy więcej tlenu! Te podstawowe dane pokazują, że aktywność na świeżym powietrzu w niektórych miejscach w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza może być realnie niebezpieczna.

Ze smogiem po raz pierwszy w praktyce spotkałam się w listopadzie będąc w Bangkoku, 8 milionowej aglomeracji. Kiedy  korzystałyśmy z Agatą z otwartych z każdej strony taksówek zwanych „tuk tuk”. Były takie momenty, kiedy zatrzymywaliśmy się pojazdem co rusz tuż za dławiącymi się często autobusami i samochodami, wydobywającymi z siebie duszące kłęby dymu wprost na naszego tuk tuka. Nie dziwił mnie wcale widok kierowców w maseczkach, w których wiele tubylców także było zaopatrzonych.

Wielki smog londyński – tysiące ofiar

Natknęłam się na informacje z Anglii na temat smogu. W Londynie smog utrzymywał się od 5 do 9 grudnia 1952 roku i został utworzony z wyemitowanych do atmosfery gazów, pochodzących głównie z kominów mieszkań i fabryk oraz spalin samochodowych. Smog doprowadził do środowiskowej katastrofy oraz śmierci tysięcy londyńczyków. W Wielkiej Brytanii wielki smog był powodem uchwalenia ustawy o czystym powietrzu z 1956 roku, co doprowadziło do znacznej poprawy warunków życiowych w Londynie oraz redukcji emisji szkodliwych gazów w pozostałych miastach Wielkiej Brytanii.

Polska smogiem stoi?

Kraków, Rybnik, Tychy, Warszawa, Łódź, Wrocław. I jeszcze co najmniej kilka innych miast, gdzie notuje się przekroczenie dopuszczalnych poziomów szkodliwych substancji w powietrzu.

Anna Dworakowska z Polskiego Alarmu Smogowego wraz z zespołem dokonała analizy zanieczyszczenia powietrza w Polsce. Wnioski kłują w oczy, a niektórych niestety także w płuca. - Kiedy skończyliśmy analizę danych dotarło do nas, że mamy do czynienia w Polsce z sytuacją patologiczną. Oto zaalarmowane smogiem miasta europejskie podejmują działania, gdy tymczasem w Polsce śpimy spokojnie, ponieważ u nas poziom alarmowy jest prawie czterokrotnie wyższy niż we Francji czy Włoszech – mówi Anna Dworakowska z Polskiego Alarmu Smogowego, polskialarmsmogowy.pl.

Jak podaje polskialarmsmogowy.pl, w roku 2016 w Warszawie i Łodzi wystąpiło odpowiednio 8 i 9 dni z zanieczyszczeniem na tyle wysokim, że w Paryżu ogłoszono by alarm smogowy. Tylko w styczniu 2016 roku Warszawa doświadczyła aż 6 takich alarmowych dni. Gorzej jest we Wrocławiu – smogowy alarm obowiązywałby przez 12 dni tego roku.

W Zakopanem - zimowej stolicy Polski – było aż 29 dni powyżej poziomu, który w Paryżu byłby uznany za podstawę do wprowadzenia alarmu smogowego. Do rekordowych miast zbadanych przez PAS należą Kraków i Rybnik – w każdym z nich alarm obowiązywałby aż przez 47 dni w roku! W Krakowie w listopadzie i grudniu 2016 roku wystąpiło aż 21 dni alarmowych. W Rybniku tylko w styczniu było aż 15 takich dni.

Czym jest smog i skąd pochodzi?

To emisja szkodliwych pyłów i gazów utrzymująca się na niskiej wysokości w powietrzu. Powstaje ona w wyniku ogrzewania domów złym opałem (blisko 80% smogu) i samochodów, głównie z silnikami dieslami. To właśnie nieefektywne spalanie paliw (węgla kamiennego, drewna, benzyny, oleju napędowego) w domach i samochodach powoduje zanieczyszczenie powietrza. Utrzymaniu się smogu sprzyja niska temperatura, która powoduje, że powietrze wokół jest gęstsze, a dodatkowo często brakuje wiatru. Także położenie nizinne miast sprzyja dodatkowo pojawianiu się smogu.

Niebezpieczne substancje

Procesowi spalania wyżej wymienionych paliw i odpadów towarzyszy emisja niebezpiecznych dla zdrowia i życia substancji – pyłu PM 2,5, pyłu PM 10, tlenków azotu NO2, tlenku węgla, dwutlenku siarki, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, w tym m in. benzo(a)piren, metale ciężkie oraz dioksyny i furany. Nie trudno wyobrazić sobie jakie te substancje mogą mieć wpływ na nasze zdrowie.

Skutki wdychania smogu

Nasze płuca, są jedynym naturalnym filtrem przez który przedostaje się tlen zanim dotrze do naszego krwiobiegu. Wdychanie złej jakości powietrza może mieć wpływ nie tylko jednak na układ krążenia, ale także na układ nerwowy i stan ciąży.  Zanieczyszczenia mają wpływ przede wszystkim na zwiększone ryzyko wystąpienia:

•  astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, alergii, kataru, kaszlu, bólów gardła;

• chorób układu krążenia (miażdżycy, nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, zawału);

• dolegliwości ze strony układu nerwowego, w tym problemów z pamięcią, koncentracją, depresji, następuje też szybsze starzenie się układu nerwowego, a nawet większe ryzyko choroby Alzheimera;

• nowotworów (w tym szczególnie raka płuc, gardła i krtani).

Jak się bronić przed zanieczyszczeniami?

  1. Sprawdź poziom zanieczyszczenia tam gdzie mieszkasz.

Zrobisz to przez bardzo praktyczną stronę: http://aqicn.org/search/pl/. W prawym górnym rogu wpisz miasto (wyskakują nawet ulice/dzielnice!) i po chwili widzisz parametry zanieczyszczenia powietrza z danego dnia.

Wrocław, Kraków, Wałbrzych – aktualny stan zanieczyszczeń powietrza

Dziś we Wrocławiu wartość indeksu powietrza wynosi 149 (AQI). Wartość dodatkowo oznaczona jest na pomarańczowo, co pokazuje, że powietrze może być niekorzystne dla osób wrażliwych. Tu więc dramatu nie ma. Ale już w Krakowie jest! Indeks jakości powietrza wskazuje ta 276! W legendzie na dole strony można przeczytać co to w praktyce ten kolor oznacza: „powietrze bardzo niezdrowe, ostrzeżenie zdrowotne, poziom alarmowy, bardzo negatywny wpływ na całą populacje”.

Mój Wałbrzych z kolei jest czysty. Parametry powietrza są „zielone” i wynoszą 32.

  1. Unikaj aktywności na zewnątrz jeśli wskaźnik zanieczyszczenia wyniesie 100-150 i oznaczony będzie na pomarańczowo.
  2. Edukuj! Jeśli zauważysz, że ktoś w Twoim otoczeniu pali w piecu domowym odpadami, zgłoś sprawę do straży miejskiej.
  3. Biegaj w lesie! Unikaj zatłoczonych samochodami ulic i osiedli. Czasami jeden taki dłuższy wyjazd w tygodniu do lasu opłaci się bardziej, niż kilka mniejszych serii miejskich. Tlenu szukaj w lesie!

  • Jedno duże drzewo o wysokości ok. 25m pochlania tyle CO2 ile dostarczają dwa gospodarstwa domów jednorodzinnych!
  • Jedna 60 letnia sosna wydziela tyle tlenu ile zużywają 3 osoby, a hektar lasu zaspokaja potrzeby 45 osób!
  • Zdrowe 10m wysokie drzewo produkuje średnio ok. 118 kg tlenu rocznie, człowiek zużywa go 176 kg – dwa drzewa średniej wielkości zaspokajają potrzeby jednej osoby!
  • 100-letni buk „wytwarza” w ciągu godziny 1200 litrów tlenu – taką ilość jest w stanie „wytworzyć” ok. 2700 młodych drzewek!
  1. Korzystaj z komunikacji miejskiej
  • W ciągu godziny jeden samochód zamienia w spaliny tyle tlenu, ile zużywa do oddychania w tym samym czasie 800 osób!
  • Samolot odrzutowy średniej wielkości wydziela w czasie startu takie ilości spalin jak 6000-7000 samochodów!
  • Samolot odrzutowy średniej wielkości zużywa w czasie startu tyle tlenu ile w ciągu całego dnia wytwarza połać lasu o powierzchni 169km2; ta ilość tlenu wystarczyłaby dla 4600 ludzi na okres jednego roku!
  1. Używanie masek – nie próbowałam, ale widziałam, że Azjaci mają ten nawyk we krwi. Zakładając maskę przeciw pyłom jednak ograniczamy dostęp tlenu, a w czasie zwiększonej aktywności będzie brakować nam powietrza. Pojawiły się jednak na rynku maski dedykowane stricte biegaczom ze specjalnym filtrem z aktywnym węglem. Ich koszt zaczyna się od 270 zł.

Na podstawie:
„Dlaczego warto sadzić i pielęgnować drzewa” Jacek Borowski,
„Po co ludziom drzewa, czyli o roli i znaczeniu drzew w życiu człowieka” Marek Kosmala
„Program Edukacji Ekologicznej m. St. Warszawy”.