USG czy mammografia?

  • 25 Aug 2017
  • Dodane przez Marzena Michalec
  • Zdrowie

Fakty i mity na temat badania USG oraz mammografii – najpopularniejszych jak do tej pory metod wykorzystywanych w profilaktyce raka piersi. Czy są skuteczne? Czy każda z nas może je wykonać? Czy mogą szkodzić? W odpowiedziach na te pytania pomógł mi dr n. med Jacek Dryl specjalista ginekolog położnik oraz radioterapeuta - onkolog pracujący w Międzynarodowym Centrum Onkoterapii w Wałbrzychu AFFIDEA oraz dr n. med. Paweł Pyka, chirurg - onkolog, ordynator wydziału chirurgii onkologicznej w Specjalistycznym szpitalu im. dra. A.Sokołowskiego w Wałbrzychu.

Trzeba powiedzieć to sobie wprost: oba te badania są uzupełniające i żadnej z nich nie można też przypisać 100% skuteczności. Sporo zależy także od radiologa czy innej specjalizacji lekarza, czy nic nie przeoczy, jak to zinterpretuje. Znam osobiście i takie przypadki pań, które podświadomie czuły, że coś złego się dzieje w ich piersiach, a mimo to, podczas badania guz schował się na tyle dyskretnie, że dopiero kolejna z kolei diagnostyka go wychwyciła. Dlatego najważniejsze jest, aby badać się często samodzielnie, zrobić wywiad rodzinny czy ktoś z naszego bliskiego otoczenia chorował kiedyś na raka i oczywiście korzystać z technologii medycznej, która jak do tej pory jest najskuteczniejszą formą profilaktyki.

Obaj doktorzy podkreślają, że zarówno USG jak i mammografia są badaniami często wzajemnie się uzupełniającymi.

Oczywiście oba się różnią i maja różne zalety i wady. Jakie?

USG to powszechne badania wykonywane przez ultrasonograf. Jest całkowicie bezbolesne, a obraz badanej piersi od razu jest widoczny na ekranie monitora. Tą metodą można badać się bez ryzyka będąc w ciąży.

Mammografia to badanie radiologiczne. Oznacza to, że wykorzystywane są promienie rentgenowskie X przez co nie może być wykorzystywana jeśli kobieta jest w ciąży, co mogłoby źle wpłynąć  na dziecko.

Budowa piersi ma znaczenie

I to bardzo duże! Wybór badania uzależniony jest przede wszystkim od budowy naszych piersi, a co się z tym wiąże – wieku. Po 40 roku życia nasze piersi zmieniają swoją strukturę i pojawia się nieco więcej niż dotychczas tkanki tłuszczowej kosztem gruczołowej. Promienie rentgenowskie w piersiach z przewagą tkanki tłuszczowej lepiej uwidaczniają podejrzane zmiany nawet kilku milimetrowe. W obrazie mammograficznym uwidoczniane są miko i makro zwapnienia, które mogą być pierwszym objawem raka lub zmian przedrakowych.

Dr Paweł Pyka tłumaczy, że wczesny rak piersi oraz rak przedinwazyjny (to są dwa różne typy), bardzo często występuję właśnie w postaci mikro zwapnień, które są widoczne TYLKO w MAMMOGRAFII!. Dlatego jest to tak ważne badanie, bo tylko ono potrafi wykryć wczesne postaci raka, które w badaniu USG są kompletnie niewidoczne.

Mammografia – tak, ale po 40-stce?

Doktor Jacek Dryl zwróca uwagę, że wpływ promieniowania w przyszłości może spowodować  (jeśli mammografia byłaby często wykonywana u młodych osób) inicjację do nowo tworzenia zmian w piersiach (ekspozycja na promieniowanie rentgenowskie). - Mammografia nie jest obojętna dla organizmu, więc nie byłoby dobrze korzystać z niej przez kolejnych 50 lat, ponieważ taka ilość naświetlań może być groźna dla zdrowia - dodaje Pyka. - Mammografia nie powinna być wykonywana u kobiet młodych jeśli nie ma bezwzględnych wskazań oraz u kobiet w ciąży – podsumowują zgodnie doktorzy.

USG piersi natomiast bardziej się przydaje u kobiet młodszych. Podczas badania USG zmianę w piersi można oglądać pod wieloma kątami czego nie potrafi mammografia. USG dobrze uzupełnią mammografie w przypadkach wątpliwych czy stwierdzona zmiana ogniskowa, guzkowa jest łagodna czy złośliwa np. różnicuje dobrze zmiany lite od torbieli które są zmianami łagodnymi i nie stanowią podłoża do zmian przed rakowych.

- U młodych kobiet zwłaszcza u takich, gdzie występowały w rodzinie nowotwory ,stosujących dodatkowo antykoncepcje hormonalną, zalecamy – co podkreśla dr Dryl, w pierwszej kolejności USG piersi raz w roku. Jeśli obraz badania jest podejrzany, wykonujemy dalszą diagnostykę: mammografię czy biopsję.

Z kolei u  kobiet po 40 - stce w pierwszej kolejność wskazana jest mammografia, ale dobrze jest ją uzupełnić badaniem USG. Niezbędnym wskazaniem do takiego postępowania jest hormonoterapia zastępcza w okresie menopauzy.

Termografia – bezpieczna alternatywa dla mammografii?

Pewną metodą na zobrazowanie potencjalnych zmian piersi może być termografia, stawiana w niektórych artykułach na równi z mammografią czy USG. Czy warto jej zaufać? Wyjaśnił dr Dryl.

- Termografia nie jest badaniem stosowanym rutynowo w profilaktyce raka piersi bo jest to badanie niezbyt dokładne. - Stwierdza ona promieniowanie podczerwone emitowane prze tkanki. Tkanki zapalne i nowotworowe emitują te promieniowanie bardziej intensywnie więc wydawałoby  się że jest to badanie bardzo czułe. Niestety tak nie jest. W przypadku guzów nowotworowych płożonych głębiej niż w okolicy podskórnej promieniowanie jest bardziej rozproszone i jest trudne do prawidłowej interpretacji – wyjaśnia doktor.

Doktor Paweł Pyka podkreśla, że cały czas trwają badania nad alternatywnymi badaniami które mogłyby zastąpić mammografię ale jak dotąd nie znaleziono równie skutecznej diagnostyki. Korzyści wynikające z mammografii zdecydowanie przewyższają jej minusy. - USG jest świetnym badaniem u kobiet młodych i z gęstymi piersiami oraz jako uzupełnienie mammografii (np. do odróżnienia torbieli od włókniaka - w mammografii ciężko je odróżnić) ale niestety nie jest tak dokładne no i zbyt dużo zależy od umiejętności wykonującego badanie. A "czynnik ludzki" zawsze jest najbardziej zawodną częścią działań nie tylko w medycynie - podsumowuje Pyka.

Samobadanie zawsze na wyciągnięcie ręki

Dodatkową czynnością jaką możemy zrobić same, aby się zbadać, prostą, bezbolesną, bezpłatną jest zawsze samobadanie piersi wykonywane raz w miesiącu kilka dni po miesiączce.

Mammobus i cytobus na biegach kobiet!

Dziewczyny jest mi miło poinformać, że podczas naszych kolejnych imprez biegowych:

1 X w POZNANIU i 22 X w WARSZAWIE  bezpłatnie będziecie mogły skorzystać na miejscu z z badań mammograficznych oraz cytologicznych! Więcej szczegółów już niebawem.

Do zobaczenia!